Beste lezer,


Hierbij vindt u de eerste nieuwsbrief van het Observatorium voor de Verkeersveiligheid. Deze eerste nieuwsbrief zoomt in op het nieuwe themarapport motorrijders, een gedetailleerde analyse van de ongevallen met motorrijders. Ongevallenstatistieken tonen namelijk aan dat het aantal omgekomen motorrijders in België sinds de referentieperiode 1998-2000 tot en met 2007 met 7% is toegenomen. Deze trend staat in scherp contrast met de daling van het aantal dodelijke verkeersslachtoffers bij de andere weggebruikers tijdens dezelfde periode. Het themarapport motorrijders maakt dan ook een gedetailleerde analyse van die zorgwekkende evolutie.

Via deze nieuwsbrief willen we u per trimester op de hoogte houden van de analyses van het observatorium. Wilt u graag op de hoogte blijven van onze activiteiten en analyses, dan kan u zich via deze link nu gratis abonneren op onze nieuwsbrief.

"Aantal slachtoffers bij motorrijders stijgt minder snel dan afgelegde kilometers"

Hoewel de stijging van 7% van het aantal dodelijke slachtoffers bij de motorrijders verontrustend is te noemen, is deze trend niet helemaal onlogisch aangezien het aantal jaarlijks afgelegde motorfietskilometers de laatste twee decennia drastisch is toegenomen. Dit aantal steeg van 472 miljoen voertuigkilometers in 1991 tot ongeveer één miljard voertuigkilometers in de periode 1998-2000. In 2007 bedroeg het aantal motorfietskilometers zelfs 1,3 miljard. Het aantal kilometers die motorfietsen afleggen is de laatste 15 jaar dus meer dan verdubbeld. Dat wil zeggen dat het overlijdensrisico per voertuigkilometer de laatste 15 jaar meer dan gehalveerd is bij de motorrijders. In 1991 vielen er nog 241 doden 30 dagen per miljard motorfietskilometers, terwijl dit risico daalde tot 107 in 2007.



"Risico op overlijden motorfietsers 20 keer groter dan bij personenwagens"

Per miljard reizigerskilometers die met een personenwagen worden afgelegd, vielen er in 2007 daarentegen slechts 5,2 doden 30 dagen in het verkeer. Het overlijdensrisico is dus per afgelegde kilometer maar liefst 20 keer hoger op de motorfiets dan in de wagen. De extreem hoge kwetsbaarheid van motorrijders komt ook duidelijk naar voren uit de vergelijking tussen het aandeel dat motorrijders hebben in de verkeersdoden en het aandeel van motorrijders in het gemotoriseerde verkeer. Zo zijn motorrijders goed voor 13% van alle verkeersdoden, terwijl ze amper 1,2% van het totale verkeer uitmaken. Een analyse naar de kwetsbaarheid van motorfietsers toont duidelijk aan dat de motorfietser een zwakke weggebruiker is. Bij de dodelijke ongevallen waarbij een motorfietser betrokken is, maken de motorfietsers zelf 95% uit van de dodelijke slachtoffers. Dat cijfer ligt op hetzelfde niveau van de fietsers en bromfietsers, en tevens ver boven het percentage van 70% dat bij personenwagens wordt vastgesteld. Bij vrachtwagens ligt dit percentage op 16%.

"Meer dodelijke motorongevallen in Wallonië, bij zware motorfietsen en bij mannen"

Verder rapporteert het themarapport ook de belangrijkste kenmerken van ongevallen met motorrijders. Daaruit blijkt de eerste aanrijding bij de dodelijke ongevallen een zijdelingse aanrijding te zijn. Bij andere voertuigen gaat het doorgaans om een aanrijding tegen een obstakel langs de weg. Motorongevallen vinden meestal ook plaats bij normale weersomstandigheden. Hoewel motorongevallen voornamelijk voorvallen in de bebouwde kom, kenmerken ze zich buiten de bebouwde kom als ernstiger dan op de autosnelweg of binnen de bebouwde kom. Motorongevallen komen ook vaker voor en zijn ernstiger op doorlopende weggedeeltes dan op kruispunten of rotondes. Het leeuwendeel van de dodelijke slachtoffers viel op motorfietsen met een inhoud van meer dan 400 cc. Hoewel er zich meer motorongevallen voordoen in Vlaanderen (56%) dan in Wallonië (33%), vallen de meeste dodelijke motorfietsslachtoffers in Wallonië (55%). De ernst van de motorongevallen is dan ook hoger in Wallonië dan in het Vlaams Gewest. Het aantal dodelijke motorongevallen blijkt in Vlaanderen trouwens te stageneren sinds 2000, terwijl het in stijgende lijn ligt in Wallonië in dezelfde periode.

Een analyse naar de kenmerken van de slachtoffers bij motorfietsers (doden 30 dagen, zwaar- en lichtgewonden) leert tenslotte dat tussen 2000 en 2007 het aantal slachtoffers in de categorie 20- tot 30-jarigen constant blijft, maar dat er zich een nieuwe groep van 40- en 50-jarigen manifesteert die voorheen veel minder sterk vertegenwoordigd was in de ongevallenstatistieken. Zoals verwacht blijkt motorrijden een typisch mannelijk fenomeen: 88% van de slachtoffers is een man, in 98% van de gevallen zijn de mannen bestuurder, terwijl dit bij vrouwen slechts 41% is (59% van de slachtoffers bij de vrouwen is met andere woorden passagier).

Deze kenmerken van motorfietsongevallen zijn slechts enkele van de vaststellingen die in het themarapport over motorfietsongevallen aan bod komen. Voor een volledige beschrijving verwijzen we dan ook naar gepubliceerde rapport. Een belangrijke conclusie uit deze analyse is in ieder geval dat de motorfiets als transportmiddel alsmaar aan belang wint en daardoor ook een alsmaar grotere rol in de ongevallenstatistieken inneemt. Aangezien de analyses aantonen dat motorfietsers een bijzondere categorie van zwakke weggebruikers zijn, roepen de beschikbare gegevens dan ook bijzondere aandacht op voor deze groep weggebruikers.

CAMPAIGNS AND AWARENESS-RAISING STRATEGIES IN TRAFFIC SAFETY

De grote nood aan duidelijke richtlijnen over het ontwerpen van effectieve campagnes en het meten van hun effect, vormden het uitgangspunt voor het Europese CAST-project (Campaigns and Awareness-raising Strategies in Traffic safety). Dit onderzoeksproject, onder coördinatie van het BIVV, liep van 2006 tot 2009. CAST is ervan overtuigd dat campagnes weggebruikers aanzetten tot een veiliger verkeersgedrag. Voorwaarde hiervoor is dat de campagnes steunen op een degelijke aanpak, met nauwkeurig gedefinieerde doelstellingen, op een campagnestrategie op maat van de betrokken doelgroep(en) en hun achterliggende motivaties, op zorgvuldig uitgevoerde evaluatiestudies en op een degelijke rapportering. Binnen het CAST-project werden een aantal handige en praktijkgerichte instrumenten ontwikkeld om zulke campagnes te ontwerpen, uit te voeren en te evalueren.

Voor meer informatie www.cast-eu.org.